WATER COOLING (Tản nhiệt nước cho CPU) Những kinh nghiệm cần biết

Hiện nay trên thế giới có rất nhiều giải pháp tản nhiệt như aircooling,  watercooling, peltier, LN2...  nhưng để sử dụng hằng ngày thì chỉ có aircooling (Tản nhiệt khí) và watercooling (Tản nhiệt nước) là tiện lợi nhất. Trong bài viết này, tôi xin chia sẻ với các bạn đọc về watercooling  - một trong những giải pháp tản nhiệt đem lại hiệu quả tản nhiệt và tính thẩm mỹ rất cao. 

Watercooling (tản nhiệt nước) có nguyên tắc hoạt động cũng khá giống với aircooling (tản nhiệt khí) hấp thụ nhiệt, dẫn nhiệt và giải nhiệt. Điểm khác là khi aircooling tích hợp hết trên 1 phần: hấp thụ nhiệt tại đế, dẫn nhiệt qua các ống và giải nhiệt tại các lá tản nhiệt thì Tản nhiệt nước lại chia thành nhiều bộ phận nhỏ: block, radiator, reservoir, pump, fitting, tube ... mỗi bộ phận có một trách nhiệm riêng, xuyên suốt trong tất cả các bộ phận chính là coolant (nước tản nhiệt). Cách hoạt động cũng như các đặc điểm tôi xin đề cập trong phần ngay dưới đây.

+ Block (phần tiếp xúc trực tiếp với CPU/GPU): chính là nơi hấp thụ nhiệt tại các nơi cần giải nhiệt như Cpu, Vga, Main, Ram. Block được thiết kế 1 đường vào cho coolant và 1 đường ra để dẫn đến bộ phận khác. Trước đây, các hãng thiết kế block rất đơn giản như mặt tiếp xúc còn thô, các rãnh nước bên trong còn đơn giản dẫn đến diện tiếp xúc nhỏ nhưng qua thời gian nghiên cứu, các block hiện nay có mặt đế tiếp xúc rất tốt, láng mịn, hấp thụ nhiệt tốt cũng như các rãnh bên trong được gia công tinh xảo hơn, rãnh nhỏ hơn nên nhiều rãnh hơn nên diện tiếp xúc tăng đáng kể, tối ưu hóa hấp thụ nhiệt và truyền nhiệt. Các hãng chế tạo block nổi tiếng có thể kể đến đó là EK, Koolance, Aquacomputer, Hearkiller, Swiftech. 

+ Radiator( Lá tản nhiệt gọi tắt là Rad, ): đây là bộ phận nhận nước tản nhiệt đã hấp thụ nhiệt và giải nhiệt. Tại đây, nước tản nhiệt được dẫn vào rad, được chia đi qua các đường ống nhỏ hơn, mỗi rad có khoảng trên 10 đường, giữa các đường được sắp xếp kín các lá tản nhiệt. Rad càng lớn, càng dày thì diện tiếp xúc với không khí càng lớn cho khả năng giải nhiệt càng cao, ngoài ra cũng phụ thuộc thêm vào chất liệu là đồng hay nhôm, thiết kế có lưu lượng nước qua cao hay không. Hiện nay rad rất đa dạng, phong phú, có thể lắp được fan từ 80mm, 120mm, 140mm, 200mm với khả năng lắp từ 1 đến 9 quạt hay nhiều hơn. Các hãng chế tạo rad nổi tiếng như Dangerden dòng BlackIceXtreme, EK XTX, Alphacool dòng UT hay Aquacomputer Airplex.

+ Reservoir( hay còn gọi là tank): đây đơn giản là bộ phận chứa nước, khi setup xong đây chính là nơi đổ coolant vào để hoàn thiện hệ thống. Vật liệu thường được sử dụng là mica, acetal. Tank không ảnh hưởng đến hiệu năng của hệ thống Watercooling nhưng lại là phần mang lại tính thẩm mỹ rất cao. Hiện rất nhiều hãng cung cấp được do thiết kế, chế tạo không quá phức tạp như Bitspower, Phobya, Ek, XSPC,....

+ Pump (bơm): bộ phận này giúp đẩy nước tản nhiệt chạy, tuần hòa trong toàn bộ hệ thống, nổi tiếng trên hết vẫn là D5 với thiết kế bơm ly tâm, trục sứ. Khác với các loại bơm bình thường bằng chân vịt sẽ bị giảm hiệu năng sau một thời gian sử dụng, D5 cho lưu lượng bơm tới 1500 lít/giờ mà hoạt động rất êm ái, bền bỉ. D5 được rất nhiều hãng sản xuất, thiết kế đa phần giống nhau, 1 số hãng có thêm phần điều chỉnh lưu lượng bơm. Bản thân bơm D5 bản gốc không có chân ren để lắp fitting nên đi theo D5 còn rất nhiều phụ kiện như các cover hay stand giúp tối ưu hóa lưu lượng, lắp đặt dễ dàng hơn và làm đẹp.

+ Fitting và Tube (ống): đây là 2 phần giúp kết nối tất cả các bộ phận với nhau lại. Tưởng tượng đơn giản đó chính là hệ thống đường ống cấp, thoát nước trong nhà bạn. Đa dạng từ nối thẳng, nối góc, chia 2, chia 3,.... Fitting hiện được đánh giá cao nhất là fitting của Bispower với mẫu mã đa dạng, gia công tinh sảo, nước mạ bền đẹp theo thời gian, các màu mạ từ bạc sáng, đen sần, trắng tinh khôi đến đỏ đồng. Ngoài Bitspower ra thì có rất nhiều hãng fitting khác như Ek, Moonson, Barrow, .... Tuy chất lượng không bằng nhưng thiết kế mỗi hãng 1 khác nên vẫn được ưa chuộng trong giới Watercooling. Tube chính là ống nước, hiện có 2 loại là ống mềm và ống cứng, mỗi loại cần fitting khác nhau, dòng sản phẩm cũng đến từ rất nhiều hãng, được pha thêm 1 số loại sợi đặc biệt giúp chống đóng cặn hay lão hóa.

+ Coolant: coolant là dung dịch hấp thụ nhiệt được sử dụng rất rộng rãi, trong xe máy, xe hơi do khả năng hấp thụ cũng như chịu nhiệt rất tốt, không dễ bay hơi.Coolant trong Watercooling thì đắt hơn do màu sắc đẹp hơn, khả năng chống đóng cặn, hấp thụ nhiệt tốt hơn. Nhiều người khi chơi Watercooling cũng hay sử dụng nước cất, theo như kinh nghiệm tôi khuyên không nên sử dụng vì nước cất được bán trên thị trường hiện nay có chất lượng khá thấp, sau 1 thời gian sử dụng sẽ dẫn đến đóng cặn, ố vàng ống và block. Coolant hiện được dùng nhiều đó là Mayhems, Feser. 

+ Với các bộ phận trên, hệ thống Watercooling sẽ được setup thành một vòng tuần hoàn kín:
Coolant từ Tank-->Pump-->Block-->Rad và sau đó quay về tank

Nhiều bộ máy khủng, cấu hình cao dẫn đến nhiệt lượng sinh ra lớn sẽ cần từ 2-3block và 2-3rad sẽ được lắp nối tiếp hoặc chạy thành 2 hệ thống Watercooling độc lập:
Coolant từ Tank-->Pump-->Block1-->Rad1-->Block2-->Rad2 và sau đó quay về tank.

Ngoài các phần chính trên, người dùng có thể lắp đặt thêm một số đồ chơi, thiết bị làm đẹp như Sensor thông báo nhiệt độ, thông báo lưu lượng nước. Một hệ thống Watercooling đem lại khả năng giải nhiệt và thẩm mỹ rất cao, điểm hạn chế là trị giá đầu tư cao dẫn đến người dùng phổ thông khó tiếp cận. Hiện nay HNC đang triển khai dự án watercooling dành cho phân khúc tầm trung với hiệu năng cao, mong nhận được sự ủng hộ và quan tâm của các bạn.

Share on Google Plus

About Unknown

This is a short description in the author block about the author. You edit it by entering text in the "Biographical Info" field in the user admin panel.